O‘zbekiston Markaziy banki ilk bor 2025-yil uchun moliyaviy qamrovning milliy indekslarini taqdim etdi. Aholi uchun ko‘rsatkich 100 balldan 59 ballni, kichik va o‘rta biznes uchun esa 49 ballni tashkil etdi.
Indeks uchta parametrni hisobga oladi: moliyaviy xizmatlarning mavjudligi, ulardan amalda foydalanish va sifati. Shu bilan birga, ko‘rsatkich xizmatlardan foydalanadigan aholi ulushini anglatmaydi: 60 ball – bu aholining 60% emas.
Aholining moliyaviy qamrovi 62 ball, foydalanishi – 51 ball, sifati – 64 ballga baholangan. To‘lov xizmatlari eng yaxshi rivojlangan: kattalarning 83% bank kartalariga ega, taxminan 77% internet-bankingdan foydalanadi. Shu bilan birga, aholining atigi 4% jamg‘arma yoki muddatli omonatlardan foydalanadi, garchi 86% bank hisobiga ega bo‘lsa ham.
Kichik va o‘rta biznes uchun indeks 49 ballni tashkil etdi. Eng qulay yo‘nalish kreditlash bo‘lib chiqdi – 50 ball, to‘lovlar esa atigi 19 ball oldi. Korxonalarning taxminan 24% faol kredit hisobiga ega, kichik va o‘rta biznesga berilgan bank kreditlari hajmining 34% to‘g‘ri keladi.
Ayollar uchun indeks 72 ballga yetdi. Moliyaviy tizimga asosiy kirish deyarli umummilliy darajaga mos keladi, ammo kreditlardan foydalanishda farq saqlanib qolmoqda.
Eng jiddiy muammo qishloq va chekka hududlarda aniqlandi – ularning indeksi 49 ballni tashkil etdi. Qishloq kattalarining atigi 21% bank hisobiga ega, mamlakat bo‘yicha o‘rtacha 86% ga nisbatan.