Sun'iy intellekt yordamida rus tilidagi asl nusxadan tarjima qilingan.
O‘zbekistonda so‘nggi besh yilda ro‘yxatga olingan kiberjinoyatlar soni qariyb 13 barobar oshdi – 4800 tadan 62 mingdan ortiq holatga. Bu davrda umumiy zarar 3,8 trln so‘mdan oshdi, shundan yarmidan ko‘pi 2025 yilga to‘g‘ri keldi. Bunday ma’lumotlarni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Silk Road Finance and Technology Forum ishtirokchilari keltirdi.
Kiberxavflarning o‘sishi raqamli to‘lovlarning jadal tarqalishi fonida sodir bo‘lmoqda. Mamlakatda bunday xizmatlardan foydalanuvchilar ulushi 2021 yildagi 39% dan 2025 yilda 72% gacha oshdi.
Banklar firibgarlikka qarshi kurashish uchun sun’iy intellektdan faol foydalanmoqda. 2026 yil boshidan buyon antifraud tizimlari tufayli 18 mln ga yaqin shubhali tranzaksiyalar bloklandi. Shu bilan birga, texnologiyalar to‘liq himoyani kafolatlamaydi: firibgarlar tobora ko‘proq ijtimoiy muhandislik va deepfake’lardan foydalanmoqda. Bir holatda, tajovuzkorlar videoqo‘ng‘iroq paytida Markaziy bank xodimining yuzini almashtirib, mijozni ularga katta miqdordagi pulni o‘tkazishga ishontirishgan.
O‘zbekiston Markaziy banki banklarning kiberxavfsizligi ustidan nazoratni kuchaytirish niyatida. Regulator komplayensga yo‘naltirilgan yondashuvdan riskka yo‘naltirilgan yondashuvga o‘tmoqda va tashkilotlarning miqyosi va raqamli yetukligiga qarab to‘rt darajali yangi talablar tizimini tayyorlamoqda.
Shu bilan birga, banklar kiberhodisalar haqida ma’lumot almashishni boshladi. Forum ishtirokchilari hamkorlik va tezkor ma’lumot almashishni zamonaviy firibgarlik sxemalariga qarshi kurashishning asosiy shartlari deb atadi.
