Yaqin vaqtgacha O‘zbekiston avtomobil bozori sotuvchining hududi hisoblanardi. Mashinalar tanqisligi, navbatlar, cheklangan tanlov va import uchun yuqori to‘siqlar eng yirik mahalliy avtomobil ishlab chiqaruvchisiga o‘yin qoidalarini belgilash imkonini berardi. Ammo endi vaziyat bir necha yo‘nalishda o‘zgarmoqda.

UzAuto Motors allaqachon Tracker, Onix, Damas va eng mashhur Cobalt uchun muddatli to‘lovni taklif qilmoqda. Cobalt uchun xaridor narxning 50% ini darhol to‘lashi, qolgan summani esa 11 oy ichida ortiqcha to‘lovsiz to‘lashi mumkin. Shu bilan birga, kompaniya narxlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri pasaytirishga kirishdi: Cobalt 15 million so‘mga, Captiva esa 45 million so‘mga arzonlashdi.

Asosiy sabab – bozor asta-sekin tanqislikdan xalos bo‘lmoqda. Agar 2017-yilda O‘zbekistonda 135 mingga yaqin avtomobil ishlab chiqarilgan bo‘lsa, 2025-yilda ishlab chiqarish deyarli 458 mingga yetdi. Sakkiz yil ichida ishlab chiqarish taxminan 3,5 barobar oshdi. Avtomobillashuv ham to‘yinganlikka yaqinlashdi: hozirda 100 ta xonadonga taxminan 61 ta avtomobil to‘g‘ri keladi.

Shu bilan birga, avtomobil pulni saqlash yoki ko‘paytirish vositasi sifatida qabul qilinmay qo‘ydi. Ilgari yangi mashina ikkilamchi bozorda darhol qimmatlashishi mumkin edi, bir necha yildan keyin esa uni ko‘pincha yangi avtomobil narxiga yaqin narxda sotishardi. Endi bozor mantig‘i qaytmoqda: ishlatilgan mashinalar arzonlashmoqda, so‘nggi uch yil ichida narxlarning pasayishi o‘rtacha 30% ni tashkil etdi.

Elektromobillarning tez sur'atlar bilan ommalashishi qo‘shimcha bosim yaratmoqda. 2026-yilning dastlabki yetti oyida O‘zbekistonga 527 million dollarlik deyarli 47 mingta elektromobil olib kelindi – bu o‘tgan yilga nisbatan 61% dan ko‘proq. Asosiy omil turli narx kategoriyalarida tobora ko‘proq modellarni taklif qilayotgan Xitoy brendlarining kengayishi bo‘lmoqda.

Raqobat allaqachon sotuvlarga ta'sir qilmoqda: 2026-yilning birinchi yarmida BYD sotuvlarni 75% ga, Haval – 19% ga, Chery – taxminan 4,5% ga, Kia – 3,5% ga oshirdi.

Nihoyat, avtomobillar aholi daromadlariga nisbatan sezilarli darajada arzonlashdi. 2020-yildan beri Cobalt narxi taxminan 35% ga oshgan bo‘lsa, to‘plangan inflyatsiya 80% dan oshdi, o‘rtacha ish haqi esa deyarli uch barobar ko‘paydi. Agar ilgari avtomobil sotib olish uchun taxminan 45 o‘rtacha oylik ish haqi talab qilingan bo‘lsa, endi – taxminan 22.